Aktualności

Назад

Ogólne informacje o Ruchu Światło–Życie czyli Oazie w Ukrainie

: 465 2025-08-24 08:28:08

W akcie tym uczestniczył metropolita krakowski kardynał Karol Wojtyła, wielki promotor i obrońca Oazy, która często spotykała się z niezrozumieniem nawet wśród biskupów. Przed rokiem 1976 Ruch był znany pod nazwą „Ruch oazowy”, „Ruch Żywego Kościoła”. W latach 80-tych XXw. w tzw. Oazach czyli 15-dniowych rekolekcjach brały udział setki tysięcy młodych w całej Polsce! Ruch wydał niezliczoną ilość kapłanów i siostr zakonnych oraz świadomych katolików świeckich. W Polskim parlamencie istniało nawet ponadpartyjne Koło Zwolenników Oazy, co wskazuje na zasięg tego ruchu. Ruch sam nie angażuje się jako taki w działalność polityczną i jej nie komentuje choć zachęca swoich świeckich członków do zaangażowania w życie społeczne i polityczne.

Twórcą Oazy czyli Ruchu Światło-Życie i pierwszym moderatorem generalnym był ks. Franciszek Blachnicki (24 III 1921 – 27 II 1987), kapłan katowickiej diecezji. Sam przeżył nawrócenie we więzieniu skazany na śmierć za działanośc skautowską przez niemieckich okupantów w czasie II wojny światowej. Potem do tego samego więzienia trafił jako kapłan za działalność abstynencką i pracę duszpasterską z młodzieżą. Proces beatyfikacyjny zakończył się a papież Franciszek wydał dekret o heroiczności cnót (2015 r.) W 2023 r. polski Instytut Pamięci Narodowej poinformował, że jest pewne, iż założyciel Oazy został zamordowany będąc w ostatnich latach życia na wygnaniu w Niemczech przez polskie i niemieckie komunistyczne służby bezpieczeństwa jako męczennik komunizmu za działalność religijną.
Ruch Światło-Życie jest jednym z ruchów odnowy Kościoła według nauczania Soboru Watykańskiego II. Gromadzi ludzi różnego wieku i powołania: młodzież, dzieci, dorosłych, jak również kapłanów, członków zgromadzeń zakonnych, instytutów świeckich oraz rodziny w gałęzi rodzinnej, jaką jest Domowy Kościół.
Poprzez odpowiednią dla każdej z tych grup formację Ruch Światło-Życie wychowuje dojrzałych chrześcijan i służy odnowie Kościoła przez przekształcanie parafii we wspólnoty wspólnot.
Znakiem Ruchu Światło-Życie jest starochrześcijański symbol ΦΩΣ ΖΩΗ. Struktura Ruchu jest zgodna ze strukturą Kościoła. Małe grupy, do których należą uczestnicy Ruchu, zasadniczo tworzą jego wspólnotę w parafii. Wspólnoty Ruchu utrzymują ze sobą łączność spotykając się na Dniach Wspólnoty.
Odpowiedzialność za całość Ruchu sprawuje Moderator Generalny Ruchu Światło-Życie. Od kilku lat funkcję tę sprawuje ks. Marek Sendek z Warszawy. Kapłani w Ruchu spełniają rolę moderatorów czy opiekunów. Spoczywa na nich odpowiedzialność za duchową formację uczestników Ruchu, głoszenie prawdziwej nauki Kościoła, sprawowanie sakramentów i pozostawanie w jedności z Kościołem.

1. Gałęzie Ruchu

• Jako droga życia chrześcijańskiego Ruch Światlo-Życie zaprasza wiernych każdego wieku i stanu, także dzieci. W praktyce spotkania dla Dzieci Bożych i odpowiednie rekolekcje dopiero się zaczynają tworzyć w Ukrainie.
• Także spotkania dla dorosłych, którzy nie należą do Oazy Rodzin bo są niezamężne albo nie chce brać udziału współmałżonek zwane Żywa Perła gromadzą nieliczne osoby w kilku zaledwie parafiach.
• Najliczniejsze są wspólnoty Domowego Kościoła. Spotykają się w kołach po około 6 malżeństw, koła formacyjne są stałe bo łączą się z dzieleniem się bardzo osobistymi nieraz sprawami. Spotkania koła odbywają się w domach uczestników i zawsze bierze w nich udział kapłan. Formacja nowego koła przez parę pilotującą trwa ok. półtora roku. Po tym czasie para ta opuszcza koło i pozostałe rodziny wybierają na każdy rok animatorów. Na każdym etapie można zakończyć udział w Oazie.
Parą krajową są Oksana i Wiktor Czernysz z Kijowa. Od kilku miesięcy trwaja w Domowym Kościele ankietowanie człoków dla lepszej pracy w przyszłości.
Obecnie w Oazie Rodzin jest 300 małżeństw (przed 2022 r. było ok. 700).
• Oaza młodzieżowa spotyka się w niektórych parafiach, czasami ze względu na małe ilości osób, z kilku parafii w jednej. Młodzież ta podobnie jak rodziny jest widoczna w swoich parafiach i diecezjach, licznie uczestniczy w wakacyjnych rekolekcjach.
• Z Ruchem Światło-Zycie powiązana jest także Krucjata Wyzwolenia Człowieka, której członkowie i kandydaci zobowiązują się do walki z nałogami sczególnie alkoholowym poprzez abstynencję w intencji tych, którzy są uzależnieni. Dokonuje się to przez własny przykład, post, modlitwę , jałmułnę. Na Ukrainie Krycjata także towarzyszy oazowiczom. Odbywają się doroczne pielgrzymki, rekolekcje, dni skupienia.

2. Historia Oazy na Ukrainie

Wraz z odzyskaniem niepodległości przez Ukrainę i odnowienie struktur kościelnych pracę duszpasterską zaczęli podejmować liczni duchowni z Polski. Większość księży i siostr zakonnych w młodości związana była z Ruchem Światło-Życie. To doświadczenie zaczęli wykorzystywać w duszpasterstwie parafialnym w różnych parafiach, do których zostali posłani. Organizowali także istotne dla Oazy wakacyjne rekolekcje 15-dniowe w różnych miejscach swoich diecezji. To ich zaangażowanie było inicjatywą indywidualną, brakowało mu dosyć długo systemowego wsparcia jakby otwarcie się Ukrainy na życie religijne było także dla kierujących Ruchem w Polsce zaskoczeniem. Z czasem w poszczególych diecezjach ta działalność przyjęła formę zorganizowaną. Do opieki nad Ruchem Światło-Życie wyznaczono tzw. moderatorów diecezjalnych, podległych im moderatorów Domowego Kościołą oraz pary małżeńskie odpowiedzialne za pracę z rodzinami. Kilka razy w roku odbywają się rekolekcje i spotkania osób odpowiedzialnych tak za cały Ruch (Diakonia Jedności) jak i za Domowy Kościół (Koło krajowe). Corocznie odbywają się rekolkecje kapłańskie dla księży związanych z Oazą. Zdecydowana większośc księży zaangażowanych w Oazę to kapłani miejscowi.
Centrum Ruchu na całą Ukrainę znajduje się w Gwardijsku (Felsztyn) na terenie diecezji kamieniecko-podolskiej a krajowym moderatorem jest od wielu lat ks. Jarosław Gąsiorek z kamieniecko-podlskiej diecezji.
Największe skupiska wiernych, którzy należą do Oazy znajdują się w trzech największych diecezjach; kamieniecko-podolskiej, kijowsko-żytomierskiej i archidiecezji lwowskiej a także w diecezji łuckiej. Dotyczy to zarówno młodzieży jak Domowego Kościoła. W pozostałycjh diecezjach także istniały do wojny z 2022 r. niewielkie wspólnoty parafialne.
Ruch Światło-Życie istnieje również w niektórych parafiach grekokatolickich mając wsparcie miejscowych biskupów choć w praktyce nie znajduje zrozumienia wśród księży parafialnych. Są to bardzo nieliczne grupki i kilka kręgów rodzinnych.

3. Owoce

• Ruch Światło–Życie stara się wychowywać świadomych chrześcijan gotowych do służby Kościołowi i poszczególnym bliźnim. Oaza kształtuje swoich członków do umiłowania Biblii; każdy,kto przynależy do niej powiniem codziennie odbywać tzw. Namiot Spotkania – czytać i rozważać Boże Słowo. Istnieją internetowe grupy i aplikacje,które ułatwiają dostęp do codziennych tekstów wynikających z liturgii na każdy dzień.
• Drugim aspektem życia duchowego jest umiłowanie Eucharystii. Ruch zrodził się jeszcze przed reformą soborową z chęci przybliżenia wiernym świadomego uczestnictwa w Liturgii. Stąd wiele osób a nieraz wszyscy oazowicze w parafii włączają się w oprawę liturgiczną jako lektorzy, ministranci, kantorzy, często śpiewają w scholach czy je zakładają i prowadzą.
• Ruch oazowy propaguje wśród swoich czonków Liturgię Godzin. Zarówno na rekolekcjach jest to stały elemnet każdego dznia jak i w życiu codziennych zachęca (choć nie zobowiązuje) swoich członków do częstego praktykowania wspólnotowej lub indywidualnej modlitwy zwłaszcza jutrzni i nieszporów. W niektórych parafiach, gdzie są Oazy ich członkowie prowadzą czy propagują Liturgię Godzin dla świeckich.
• Wielką wartością każdego Ruchu jest tworzenie wspólnoty jako drogi da zbawienia. Dwa podstawowe wyniary wspólnoty to spotkania w parafiach (młodzież co tydzień, rodziny w kołach –co miesiąc) oraz wyjazdy na 15-dniowe rekolekcje formacyjne organizowane przez poszczególne dizecezje ale dla chętnych z całego kraju. Dla przykładu; w tym roku rekolekcje dla rodzin Domowego Kościoła dla całej Ukrainy III stopnia odbywały się w jednej z lwowskich parafii a prowadził je moderator krajowy,dla II stopnia także dla wszystkich w Skole k. Lwowa prowadził kapłan ze Lwowa. Inną formą spotkań są dni skupienia tzw. Dni Wspólnoty odbywające się kilka razy w roku dla określonych grup; np. dekanalne czy diecezjalne dla wszystkich albo tylko dla młodzieży.
• Ruch Światło –Życie przygotowuje zachęca wiernych do żywego udziału w życiu swojej parafii. Rzeczywiście osoby wychowane na zasadach Ruchu mocno angażują się w życie swoich parafii; znacznie częściej od innych biorą udział w Eucharystii; niektórzy codziennie. Młodzież bierze regularny udział w katechezie co na Ukrainie po latach komunizmu nie jest oczywiste. Wierni oazowi włączają się w inne inicjatywy modlitewne i wspólnotowe jak Żywy Różaniec czy Rycerze Kolumba, Szkoła dla Rodziców i inne. Ożywiają oni życie parafialne, na prośbę proboszczów dają świadectwo swego życia religijnego, pomagają w organizacji parafialnych rekolekcji czy festynów parafialnych. Proboszczowie mogą polegać na oazowiczach także w bardziej przyziemnych sprawach parafialnych gdyż wspierają księży w trosce o kościoły i inne obiekty parafialne sprzątając, układając kwiaty, prowadząc strony internetowe swoich parafii czy wspierając je finansowo w ramach swych możliwości. Ważne jest także ich świadectwo życia w trzeźwości a w przypadku wielu także całkowitej abstynencji od alkoholu, do której to postawy Ruch Światło-Życie zachęca.
• Choć Oaza narodziła się w bardzo konkretnych warunkach w Polsce dziś na Ukrainie (podobnie jak w kilku innch krajachna czterech kontynentach) znajduje pole realizacji swego charyzmatu. Wszelkie duszpasterstwo oazowe w parafiach i podczas rekolekcji prowadzone jest w języku ukraińskim według materiałów także przetłumaczonych na ukraiński. Rekolekcje już od dawna odbywają się w Ukrainie choć zawsze istnieje możliwość wzięcia udziału w rekolekcjach w Polsce. Ruch oazowy uczy zrozumienia dla innych narodowości a jego przystosowanie do funkcjonowania w Ukrainie pokazuje, że wartości i treści, które niesie są uniwersalne. Oaza w Ukrainie zawsze może liczyć na wsparcie wielorakie, także naterialne kolegów z Polski, choć nie jest od niego zależna , jak było kiedyś. W Ruchu Światło-Życie istnieje wymiana doświadczeń wiernych z różnych krajów. Odbywa się to podczas dorocznego spotkania Paresia odbywającego się od kilkunastu już lat w lutym każdego roku dwa dni przed tzw. Kongregacją Odpowiedzialnych gdy na Jasną Górę (Polska) zjeżdżają się kapłani i świeccy odpowiedzialni za Ruch. Na spotkaniu Paresia dokonuje się wymiana doświadczeń oraz omawiane są wezwania w poszczególnych krajach, gdzie Ruch jest obecny; m.in. Niemcy, Irlandia,Słowacja, Chiny, Zambia, USA. Ciekawe, że większość wszystkich uczestników stanowią osoby z Ukrainy. Także wiosną odbywa się Paresia online, podobne spotkanie tyle, że w połączeniu internetowym.
• Wiele osób zaangażowanych w Oazę zaczyna także angażować się w życie społeczne, nabierają poprzez udział w spotkaniach i liturgii odwagi do wypowiadania się na forum czy publicznych występów. Wiele rodzin Domowego Kościoła decyduje się na posiadanie wiecej niż dwójki dzieci.
• Niektórzy członkowie Oazy młodzieżowej oraz aktualni członkowie Domowego Kościoła na samym początku wojny z rosją wstąpiło w szeregi Zbrojnych Sił Ukrainy by bronić swojej ojczyzny. W Ruchu podejmowano wiele inicjatyw modlitewnych o pokój i za żołnierzy a także ofiary wojny, jedną z nich jest cotygodniowy wspólnotowy różaniec rodzinny w każdą niedzielę o 21. W połączeniu online.
• W 2024 roku wydana została książka o życiu założyciela Oazy ks. Franciszku Blachnickim przetłumaczona na język ukraiński autorstwa znanego polskiego dziennikarza Tomasza Terlikowskiego. Jest to kolejna pozycja pozwalająca zrozumieć założenia Oazy, może najważniejsza. Cieszy się ona wielką popularnością w środowisku zainteresowanych osób.

Uwarunkowania

Podczas wojny wiele osób wyjechało za granicę i dlatego zmniejszyła się ilość letnich rekolekcji, ich uczestników, młodzieży w parafiach, która spotyka się na cotygodniowyej pracy w małych grupach oraz rodzin. Domowy Kościół bardzo się dobrze rozwijał do pełnoskalowej wojny z rosją. Połowa kól przestała się spotykać rekularnie, niektóre ratują się poprzez spotkania on-line. Trwająca mobilizacja wojskowa bardzo utrudnia udział w spotkaniach nie tylko na rekolekcjach czy dniach wspólnoty ale nawet w formacyjnych spotkaniach w parafiach.
Brakuje też księży gotowych pracować z Oazą. Trzeba nieco wysiłku by rozpocząć pracę, początki są szczególnie trudne w pracy z rodzinami, które z początku trudno przekonać do otwarcia jakie jest potrzebne we wspólnocie. Może dlatego trudno podjąć się tego zadania bo praca nad stworzeniem kręgów rodzin jest trudna i wymaga cierpliwości ale przynosi wymierne i niewymierne owoce tak duchowe jak społeczne. Praca z młodzieża jest w Oazie łatwiejsza na początku ale nie zawsze młodzież pozostaje konsekwentna i nieraz odchodzi.
Wiele osób zaangażowanych wyjechało do różnych europejskich krajów gdzie nie ma Ruchu Swiatło-Życie. Ci , którzy znajdują się w Polsce mogą bez problemu znaleźć wspólnoty oazowe; tak dla młodzieży jak i kręgi rodzin. Niestety, doświadczenie pokazuje, że część z nich (nie znamy badań na ten temat, może około połowy) choć pozostają ludźmi praktykującymi, nie kontunuują udziału w Oazie. Wśród rodzin są takie, które zamierzają wrócić i przez internet łączą się ze swoim kołem co miesiąc, niektórzy osiadając na stale w Polsce włączają się do nalbliższych kręgów, nierzadko pełniąc w nich role animatorów. Wielu jednak nie odnajduje się w nowej rzeczywistości społecznej. Nie brakuje też członków Oazy tak młodzieżowej jak rodzinnej, którzy biorą czynny udział w wojnie.
Specyfikę pracy wyznacza to, że Kościół rzymskokatolicki jest w absolutnej mniejszości, społeczeństwo jest postkomunistyczne a abecne trudności wiążą się z wojną. Są to; wspomniana wcześniej potężna migracja zewnętrzna i w mniejszym stopniu, wewnętrzna, trwająca mobilizacja szczególnie w mniejszych miejscowościach, rozciągające się na całe społeczeństwo problemy psychiczne i zmęczenie wojną.
Oryginalnośc Oazy w Ukrainie polega na tym, że trafiają do niej osoby nieraz całkiem niedawno nawrócone, które dopiero co zaczynają regularnie chodzić do kościoła (w innych krajach jest to ruch elitarny a w Domowym Kościele są przeważnie ci, którzy od dziecka chodzili na spotkania młodzieżowe). Obecność takich neofitów bardzo ożywia spotkania. Świadectwa nowonawróconych mocno przemawiają i pokazują jak ważne w ich życiu przeniany dokonały się i są kontunuowane dzięki uczestnictwie w Ruchu Światło-Życie. Formacja oazowa przemienia ludzi na bardziej świadomych swej więzi z Jezusem. Oni z kolei odziaływują na całą parafię , do której należą. Jest to bowiem ruch wzmacniający lokalny Kosciół i wspierający w praktyce miejscowych duszpasterzy.

ks. Jacek Kocur

---

Назад