Aktualności

Назад

Promocja książki o katedrze łacińskiej, w dniu 14.04.2025

: 7224 2025-04-13 12:09:13

O konstrukcji dachowej katedry łacińskiej we Lwowie
Promocja książki wydanej przez Instytut Polonika

Doskonale znana mieszkańcom i miłośnikom Lwowa sylwetka katedry łacińskiej doczekała się opisu więźby dachowej. Wyniki wieloletnich prac badawczych XVI-wiecznej drewnianej konstrukcji podtrzymującej dach katedry zostały opisane w książce Dawne konstrukcje ciesielskie łacińskiej archikatedry pw. Wniebowzięcia NMP we Lwowie autorstwa Macieja Warchoła. O swojej publikacji i badaniach poprzedzających jej napisanie autor opowie 14 kwietnia 2025 r. o godz. 17:00 w Centrum Historii Miejskiej przy ul. Bohomolca 6 we Lwowie.

Książka została wydana w dwóch językach: polskim i ukraińskim przez Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą Polonika. Jest to zbiór informacji technicznych na temat poszczególnych fragmentów konstrukcji dachowej katedry łacińskiej, ale także opowieść o historii niezwykłej świątyni. Dowiadujemy się z niej o technicznych rozwiązaniach oraz o czasie powstania poszczególnych części konstrukcji. Drzewa na budowę najstarszych, do dziś istniejących elementów więźby dachowej lwowskiej katedry ścięto w drugiej połowie XV wieku.

Książka Dawne konstrukcje ciesielskie łacińskiej archikatedry pw. Wniebowzięcia NMP we Lwowie jest wyjątkowa, ponieważ ani w obecnych granicach Polski, ani na terenie dawnej Rzeczypospolitej nie ma drugiego tak wielkiego kościoła, który uniknął zniszczeń wojennych, szczególnie podczas II wojny światowej. Nie ma takiej katedry ani w Warszawie, ani we Wrocławiu czy w Gnieźnie. Ich więźby nie zostały przebadane i udokumentowane zanim uległy zniszczeniu, dlatego nie mogą stanowić materii porównawczej do innych badań. Katedra lwowska jest pierwszą, wielką świątynią dawnej i współczesnej Rzeczypospolitej, która doczekała się pełnej naukowej dokumentacji wszystkich swoich ciesielskich konstrukcji dachowych. Najważniejsze informacje z tych studiów badawczych znalazły się w książce Macieja Warchoła.

Historyczne konstrukcje ciesielskie więźb dachowych, konstrukcje dzwonne czy drewniane hełmy wież stanowią istotny element wartości każdego zabytku – mówi Maciej Warchoł, autor publikacji. – Są świadectwem kunsztu dawnych cieśli, i pomimo upływu czasu, kataklizmów dziejowych czy zaniedbań – wciąż trwają, nadal pełniąc swoją podstawową funkcję nośników pokrycia dachowego bądź kościelnych dzwonów.

Autor prezentuje efekty swojej pracy za pomocą zdjęć, rycin, rysunków technicznych, przekrojów, a przede wszystkim opisu. Więźba dachowa na pierwszy rzut oka jest zbiorem grubszych i cieńszych drewnianych belek w trudnym do zrozumienia porządku. Dzięki lekturze książki dowiadujemy się, że jest to logicznie skonstruowany układ odpowiednio wyciosanych i dobranych elementów. Inna jest konstrukcja pochodząca z XVI wieku nad prezbiterium kościoła, a inna z XVIII-wiecznego hełmu wieżowego. Na czym polegają te różnice, dowiemy się z książki Macieja Warchoła.

Dobrze przebadany i opracowany temat publikacji, jakim jest konstrukcja dachowa, czyni z niej pozycję wyjątkową, ponieważ ani w polskiej, ani w ukraińskiej literaturze przedmiotu nie ma podobnego opracowania dotyczącego tego rodzaju obiektu. Jak napisali recenzenci książki, może ona być wyznacznikiem dla kolejnych monografii poświęconych temu zagadnieniu.

W spotkaniu, które odbędzie 14 kwietnia 2025 r. o godz. 17:00 w Centrum Historii Miejskiej we Lwowie, oprócz autora udział wezmą: prof. Oleg Rybczyński – znawca architektury, prof. nadzw. Politechniki Lwowskiej oraz dr Karol Guttmejer – historyk sztuki, zabytkoznawca (moderator spotkania, Instytut Polonika).

Wstęp na spotkanie jest wolny.

 

---

Назад